Werken als jongere

Wie zijn de ‘jeugdige werknemers’?

Een bijzondere categorie van beschermde jongeren vormen de ‘jeugdige werknemers’. Het gaat om minderjarige werknemers (dus jonger dan 18 jaar) die 15 jaar of ouder zijn en die niet meer onderworpen zijn aan de voltijdse leerplicht.

Jeugdige werknemers hebben toegang tot het arbeidsproces mits een aantal beschermende maatregelen in acht worden genomen. Onder diezelfde voorwaarden kunnen zij ook vrijwilligerswerk doen of bij een bedrijf, een organisatie of een instelling een stage volgen.

Er gelden tevens een hele reeks voorschriften op het vlak van arbeidsveiligheid, -hygiëne en -geneeskunde, die hoofdzakelijk verplichtingen in hoofde van de werkgever vormen. Ze hebben voornamelijk betrekking op de volgende aspecten:

  • informatie,
  • risico's en preventie,
  • verboden werkzaamheden,
  • hygiëne op de werkplaats, en
  • gezondheidstoezicht.

Ze zijn strenger dan bij de tewerkstelling van gewone werknemers.

Wat mag ik als jeugdige werknemer en wat niet?

Voor de jeugdige werknemers zijn er specifieke voorschriften en beperkingen betreffende:

  • verboden arbeid,
  • arbeidsduur,
  • overwerk,
  • deeltijdse arbeid,
  • rusttijden,
  • arbeid op zon- en feestdagen, en
  • nachtarbeid.

Sommige jongeren combineren een fulltime job met een studie. Die combinatie is in de praktijk zeer zwaar.

Ouders krijgen voor de kinderen die ze ten laste hebben een verhoging van de belastingvrije som, dat is het bedrag dat vrijgesteld is van belastingen. Een studentenjob verandert hier zelden iets aan. Alles hangt er van af hoeveel de student verdient. Als die inkomsten onder de wettelijke grens voor personen ten laste blijft, verandert er niets aan de fiscale situatie van de ouders.

Hoelang mag ik als jeugdige werknemer werken?

De regelgeving bevat een aantal voorzieningen die de jongeren beschermen in verschillende aspecten van de arbeidssituatie. Vooral voor wat betreft de arbeidsduur en rusttijden.

Jeugdige werknemers (tussen 15 en 18 jaar) mogen niet meer werken dan 8 uur per dag en 38 uur per week, ongeacht het aantal werknemers dat hen tewerkstelt. De tijd die ze besteden aan hun opleiding telt mee als arbeidstijd. De totale duur van hun opleiding en hun verrichte arbeid samen mag de wettelijke grenzen van de arbeidsduur niet overschrijden.

Wanneer jeugdige werknemers langer dan 4½  uur werken, hebben ze recht op een pauze van 30 minuten. Wanneer ze langer dan 6 uur werken, hebben ze recht op een rusttijd van 1 uur. Het interval tussen twee arbeidsprestaties moet minstens 12 uur bedragen.

In principe mogen jeugdige werknemers geen zondagsarbeid verrichten en niet werken op feestdagen. Ze hebben zelfs recht op een extra rustdag onmiddellijk voor of na de zondagsrust. Nachtwerk is voor hen verboden.

Vanaf 18 jaar worden jongeren beschouwd als normale werknemers voor wat betreft de arbeidsduur en de rusttijden.