Vrijwilligerswerk

Wanneer ben je vrijwilliger?

Je wordt beschouwd als vrijwilliger in de zin van de wet van 3 juli 2005 als je:

  1. onbezoldigd en onverplicht een activiteit uitoefent,
  2. ingericht door een organisatie buiten familie- of privéverband,
  3. ten behoeve van:
    • een of meer personen zonder winstoogmerk,
    • een groep zonder winstoogmerk,
    • een feitelijke vereniging zonder winstoogmerk,
    • een privaat- of publiekrechtelijke rechtspersoon zonder winstoogmerk,
    • de samenleving als geheel,

op voorwaarde dat je:

  • dezelfde activiteit niet beroepshalve verricht voor dezelfde organisatie, en
  • het vrijwilligerswerk op het Belgische grondgebied verricht, of
  • het vrijwilligerswerk in het buitenland verricht, voor zover
    • het vanuit België georganiseerd wordt, en
    • je eigen hoofdverblijfplaats zich in België bevindt.

Periode van vrijwilligerswerk

In principe is vrijwilligerswerk niet tijdsgebonden: je kan er om het even wanneer mee stoppen. Je moet wel de organisatie correct en tijdig op de hoogte brengen.

Procedure om vrijwilliger te worden

Vooraleer je als vrijwilliger begint te werken bij een organisatie, moet je op zijn minst geïnformeerd worden over:

  • de onbaatzuchtige doelstelling van de organisatie,
  • het juridische statuut van de organisatie (heeft zij rechtspersoonlijkheid, is het een feitelijke vereniging…?),
  • als het om een feitelijke vereniging gaat: de identiteit van de verantwoordelijke(n) van de vereniging,
  • de eventuele betaling van een vergoeding voor vrijwilligerswerk en, in voorkomend geval, de aard van die vergoeding en de gevallen waarin ze betaald wordt,
  • de mogelijkheid dat je als vrijwilliger geheimen aan de weet komt waarop artikel 458 van het Strafwetboek van toepassing is,
  • de toepasselijke aansprakelijkheidsregeling voor schade die de vrijwilliger veroorzaakt, en de eventuele dekking van deze aansprakelijkheid (en andere risico's) door een verzekeringscontract.

Ben je werkloos? Voordat je aan vrijwilligerswerk begint, moet je het werkloosheidsbureau van de Rijksdienst voor arbeidsvoorziening schriftelijk op de hoogte brengen van wat je van plan bent. Reageert het werkloosheidsbureau niet binnen de twee weken na ontvangst van een volledige aangifte, dan mag je ervan uitgaan dat je een onbezoldigde activiteit mag uitoefenen met behoud van je uitkering.

Ben je arbeidsongeschikt, dan moet je het advies van de adviserende arts vragen voordat je aan vrijwilligerswerk begint. Als de arts vaststelt dat het vrijwilligerswerk verenigbaar is met je algemene gezondheidstoestand, dan mag je die activiteit uitoefenen.

Mag ik als vrijwilliger een onkostenvergoeding aanvaarden?

Doe je vrijwilligerswerk in een of meer organisaties die een onkostenvergoeding betalen aan vrijwilligers, dan moet je kiezen uit een van de twee bestaande systemen:

  • volledige terugbetaling van de werkelijke kosten op voorlegging van bewijsstukken, betaalbewijzen (facturen, kastickets, kilometervergoeding...).
    In dit geval moeten geen plafonds nageleefd worden, geen sociale bijdragen betaald worden en hoef je niets (inkomsten noch kosten) te vermelden op je aangifteformulier van de personenbelasting.
  • uitbetaling van een forfaitaire vergoeding.
    In dit geval moeten twee geïndexeerde plafonds (een maximaal bedrag per dag en een maximaal bedrag per jaar) toegepast worden.

De forfaitaire vergoeding kan je niet combineren met de terugbetaling van de werkelijke verplaatsingskosten voor maximaal 2000 kilometer per jaar per vrijwilliger.