Recht op maatschappelijke integratie

Recht op maatschappelijke integratie en OCMW's

Het OCMW van elke gemeente heeft als taak de maatschappelijke integratie te verzekeren aan mensen die over onvoldoende bestaansmiddelen beschikken en aan de wettelijke voorwaarden voldoen. Het OCMW beschikt hiervoor over drie instrumenten:

  • tewerkstelling;
  • leefloon;
  • Het geïndividualiseerd project maatschappelijke integratie.

Een combinatie van deze instrumenten is ook mogelijk.

Om het recht op maatschappelijke integratie, moet je een aanvraag indienen bij het OCMW van jouw gemeente.

Hoe kan ik het recht op maatschappelijke integratie genieten?

Om het recht op maatschappelijke integratie te kunnen genieten, moet je verplicht aan zes voorwaarden voldoen, vastgelegd door de wet. Op het ogenblik dat jouw aanvraag wordt ingediend, zal het OCMW controleren of je wel degelijk aan de 6 verplichte voorwaarden voldoet.

  1. Nationaliteit

Je moet de Belgische nationaliteit hebben, of:

  • een burger van de Europese Unie of een familielid ervan zijn en een verblijfsrecht van meer dan drie maanden hebben;
  • een vreemdeling zijn die is ingeschreven in het bevolkingsregister;
  • een erkend vluchteling zijn;
  • een staatloze zijn.
  1. Verblijfplaats

Je moet in België wonen en er legaal verblijven.

  1. Leeftijd

Je moet meerderjarig zijn, dit wil zeggen 18 jaar oud zijn. Wanneer je de leeftijd van 18 jaar niet bereikt hebt, moet je toch aan deze voorwaarde voldoen, wanneer je:

  • een minderjarige bent die ontvoogd is door het huwelijk;
  • een ongehuwde minderjarige bent die een of meer kinderen ten laste heeft;
  • een minderjarige bent die zwanger is.
  1. Bestaansmiddelen

Je moet over onvoldoende inkomsten beschikken en niet in staat zijn die zelf te verkrijgen.

Om na te gaan of je niet over voldoende bestaansmiddelen beschikt, verplicht de wet het OCMW om een berekening van je inkomsten te doen. Daarom zal het OCMW jou vragen om bepaalde documenten en inlichtingen te bezorgen over de stand van zaken van jouw bestaansmiddelen.

  1. Werkbereidheid

Je moet bereid zijn om te werken. De wet eist dat je een serieuze inspanning levert om werk te zoeken.

Het OCMW zal jou vragen om aan te tonen dat je bereid bent om te werken, behalve wanneer gezondheids- of bijzondere redenen in verband met jouw toestand je dit verhinderen. Je kan je bereidheid om te werken bewijzen door:

  • een inschrijving als werkzoekende,
  • persoonlijk op regelmatige basis werk te zoeken,
  • een positieve houding aan te nemen tegenover de werkaanbiedingen voorgesteld door het OCMW,
  • deelname aan een module voor het actief zoeken naar werk,
  • een aanvullende opleiding te volgen, enz.

Wanneer gezondheids- of andere redenen jou verhinderen om te werken, moet je deze redenen meedelen aan het OCMW. Gezondheidsredenen zijn bijvoorbeeld: ernstige rugproblemen, zwangerschap, aan een ziekte lijden, enz. De andere redenen (die men ’billijkheidsredenen’ noemt) zijn bijvoorbeeld: studies volgen, een gehandicapt kind hebben dat bijzondere aandacht verdient, zich alleen bezighouden met kleine kinderen, enz.

Het OCMW zal beoordelen of de redenen die je geeft volstaan.

  1. Uitputting van de sociale rechten

Om het recht op maatschappelijke integratie te kunnen genieten, moet je jouw rechten hebben doen gelden op andere sociale voorzieningen, zoals de werkloosheidsuitkering of een andere voorziening die u kan genieten. Het OCMW treedt immers slecht op als laatste redmiddel, wanneer dus geen enkele andere bron van inkomsten mogelijk is. Maar, het OCMW kan je altijd helpen om je rechten te doen gelden op de prestaties waarop je aanspraak kan maken.

Wat levert het recht op maatschappelijke integratie me op?

Concreet biedt het recht op maatschappelijke integratie jou de mogelijkheid om:

  • een inkomen te genieten – het leefloon – en dit zolang je daarvoor aan de vereiste voorwaarden voldoet;
  • met het OCMW een project uit te werken, zowel op professioneel als op sociaal vlak;
  • steun en bijstand te krijgen van het OCMW om bezoldigd werk te vinden, studies of een opleiding te volgen, enz.