Statuut student-zelfstandige : FAQ

.Vanaf 1 januari 2017 heb je als student de mogelijkheid om je aan te sluiten als student-zelfstandige bij een sociaal verzekeringsfonds wanneer je een beperkte zelfstandige activiteit wil uitoefenen tijdens je studies. We bespreken enkele aspecten van het statuut aan de hand van 6 vaak gestelde vragen.

Voor meer informatie kan je steeds bij een sociaal verzekeringsfonds terecht. Vergeet niet om iedere wijziging van je situatie te melden aan je sociaal verzekeringsfonds!

  1. Welke voorwaarden?

Voor het statuut van student-zelfstandige gelden volgende voorwaarden :

  • je bent minstens 18 jaar en hoogstens 25 jaar én
  • je bent in hoofdzaak ingeschreven om regelmatig de lessen te volgen in een Belgische of een buitenlandse onderwijsinstelling met het oog op het behalen van een diploma dat erkend wordt door een bevoegde overheid in België én
  • je oefent een zelfstandige beroepsactiviteit uit.
  1. Hoe krijg ik  het sociaal statuut student-zelfstandige?

Om je activiteit als student-zelfstandige op te starten, volstaat het niet de formaliteiten bij een ondernemingsloket te doorlopen. Je moet je ook aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen naar keuze vóór je je activiteiten aanvangt.

Als je  deze termijn niet respecteert -, dan zal het Rijksinstituut voor de sociale verzekeringen der zelfstandigen (RSVZ) je vragen je situatie te regulariseren. Doe je dit niet, dan word je automatisch aangesloten bij de Nationale Hulpkas voor zelfstandigen. Bij inbreuken kunnen administratieve boetes van 500 tot 2000 euro worden opgelegd.

Meer informatie over de aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds vind je op de website van het RSVZ.

Informatie over de vestiging als zelfstandige of in een vennootschap vind je in de brochure Zelfstandige worden”.

  1. Welke bijdragen moet ik betalen?

  • Als je  jaarinkomen lager is dan 6.648,12 euro (geïndexeerd bedrag 2017) moet je geen sociale bijdragen betalen.
  • Als je inkomen tussen 6.648,12 euro en 13.296, 25 euro (geïndexeerd bedrag 2017) ligt  betaal je een verminderde bijdrage van 21 % uitsluitend op het gedeelte van het inkomen dat boven de ondergrens ligt. In functie van je inkomen, kan je bijdrage in dit geval schommelen tussen 0 euro en 349,03 euro per kwartaal.
  • Als je inkomen  gelijk is aan of hoger dan 13.296,25 euro (geïndexeerd bedrag 2017)  betaal je  bijdragen als een zelfstandige in hoofdberoep op al je inkomsten. Je betaalt dus een bijdrage van minstens 698,05 euro per kwartaal (in 2017).

Let op: gedurende de eerste drie volledige jaren van activiteit zal je een forfaitaire voorlopige bijdrage van ongeveer 75 euro per kwartaal betalen (in 2017).

Je kan je verzekeringsfonds wel vragen geen sociale bijdragen te moeten betalen indien je een duidelijk beeld hebt van je inkomsten en indien je op basis van objectieve elementen kan aantonen dat je inkomsten niet hoger zullen zijn dan 6.648,12 euro (in 2017).

Wanneer je werkelijk inkomen voor deze jaren gekend is via de fiscale administratie, zullen de voorlopige bijdragen worden geregulariseerd op basis van dit werkelijke inkomen. Vraag je je verzekeringsfonds om geen sociale bijdragen te moeten betalen en blijkt achteraf dat je inkomsten hoger zijn dan geraamd, dan zal je dus op het moment van de regularisatie van je inkomsten een verhoging moeten betalen.

Vanaf het vierde jaar betaal je opnieuw voorlopige bijdragen, maar deze worden berekend op basis van je netto beroepsinkomsten van drie jaar geleden. Deze voorlopige bijdragen worden vervolgens geregulariseerd op basis van het reële inkomen van het jaar in kwestie zoals meegedeeld door de fiscale administratie.

  1. Welke rechten heb ik?

De sociale bescherming die je geniet als student-zelfstandige, hangt af van de hoogte van de bijdrage die je betaalt. Als je bijdragen betaalt zoals een zelfstandige in hoofdberoep open je volwaardige rechten in alle sectoren (terugbetaling van geneeskundige verzorging, arbeidsongeschiktheids-, invaliditeits-, en moederschapsverzekering, gezinsbijslagen voor je kinderen enz.). 

Ook als je een verminderde bijdrage of geen enkele bijdrage moet betalen (hetgeen vaak  het geval zal zijn), behoud je bepaalde rechten:

  • voor gezinsbijslag als rechtgevend kind, mits een controle op de inkomsten in bepaalde gevallen.  Meer informatie vind je terug op de website van FAMIFED.
  • voor terugbetaling van geneeskundige verzorging, blijf je ten laste van je ouders.  In het geval je niet (meer) ten laste kan zijn van je ouders, kan je nog rechten openen als student in het onderwijs van het derde niveau (universiteiten en hoge scholen) zonder  leeftijdsgrens of als resident. 
  • voor de arbeidsongeschiktheids-, invaliditeits-, en moederschapsverzekering, open je geen rechten.  Maar de periode tijdens dewelke je het statuut van student-zelfstandige genoot (buiten een periode van begin van bezigheid – dus na minstens 3 jaar) en waarvoor je een verminderde bijdrage hebt betaald en die onmiddellijk voorafgaat aan het begin van een activiteit als zelfstandige in hoofdberoep zal in rekening worden gebracht voor het vervolledigen van je wachttijd bij het ziekenfonds.
  1. Periode

De attesten en verklaringen die jij of je onderwijsinstelling aan je sociaal verzekeringsfonds moet bezorgen om te laten nagaan of de voorwaarden voor het statuut student-zelfstandige vervuld zijn, worden opgesteld voor een school- of academiejaar. Je kan dus van het statuut student-zelfstandige genieten vanaf het vierde kwartaal van het kalenderjaar waarin het school- of academiejaar begint tot en met het derde kwartaal van het kalenderjaar waarin het school- of academiejaar afloopt.

Bijvoorbeeld: indien je alle voorwaarden vervult om het statuut van student-zelfstandige te verwerven voor het academiejaar 2017/2018, dan zal je als student-zelfstandige onderworpen zijn vanaf het vierde kwartaal 2017 tot en met het derde kwartaal 2018, ook wanneer je je studies in september 2018 niet opnieuw aanvat of je je tijdens het 3de kwartaal als werkzoekende inschrijft.

  1. Einde  statuut  

Je statuut  als student-zelfstandige wordt beëindigd:

  • vanaf het kwartaal waarin één of meerdere voorwaarde(n) betreffende de uitvoering van een zelfstandige activiteit en/of de studies niet meer vervuld is/zijn.
  • Op 30 september van het jaar waarin je 25 wordt, ongeacht de datum waarop je verjaart.
  • In geval van verzaking aan je aanvraag voor het statuut van student-zelfstandige. Een dergelijke verzaking moet schriftelijk (per brief of email) worden ingediend bij je sociaal verzekeringsfonds. Deze verzaking gaat in op de eerste dag van het kwartaal volgend op het kwartaal waarin de verzaking wordt ingediend of vanaf een toekomstig kwartaal vermeld in je verzakingsaanvraag.

De volledige tekst over het statuut vind je op de website van de FOD Sociale Zekerheid: Statuut student-zelfstandige FAQ